Λάδι ὄχι, ἐλιές ναί· γιατί;

Ἀπαντᾶ ὁ ἀείμνηστος καθηγητής τῆς Λειτουργικῆς Ἰω. Φουντούλης

«Γιατί σέ καιρό νηστείας νηστεύουμε τό λάδι καί τά ψάρια καί τρῶμε ἐλιές καί αὐγοτάραχο;»
Ἡ παλιά καί ἀληθινή νηστεία συνίσταται στήν πλήρη ἀποχή τροφῆς ἤ στήν ξηροφαγία. Ἐπειδή ὅμως αὐτή δέν εἶναι δυνατόν νά τηρηθεῖ στίς μεγάλες περιόδους τῶν νηστειῶν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους, λόγῳ δύσκολων συνθηκῶν ζωῆς ἤ ἔλλειψης ζήλου, ἔχουν στήν πράξη ἐπινοηθεῖ διάφορες διευκολύνσεις, ὥστε νά εἶναι δυνατή ἡ ἐφαρμογή τῆς νηστείας ἀπό ὅλους τούς πιστούς.
Στήν ἀρχαία ἐποχή οἱ χριστιανοί μετά τήν ἐνάτη ὥρα (3 μ.μ.) τῶν νηστήσιμων ἡμερῶν κατέλυαν μόνο νερό καί ψωμί. Σιγά-σιγά ὅμως ὄχι μόνο ἡ διάρκεια τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἀποχῆς ἀπό τροφή περιορίστηκε στά συνηθισμένα καί στίς ἄλλες μέρες ὅρια γι᾿ αὐτό μετατέθηκαν καί οἱ Ἑσπερινοί τῆς Τεσσαρακοστῆς καί οἱ Προηγιασμένες τό πρωί ἀλλά καί ἄλλα εἴδη τροφῶν ἄρχισαν νά χρησιμοποιοῦνται, ὅπως οἱ καρποί, τά ὄσπρια, τά ὀστρακόδερμα, τά μαλάκια κ.ο.κ.
Μέσα στά πλαίσια αὐτά μπορεῖ νά κατανοηθεῖ καί τό ὅτι τρῶμε ἐλιές κατά τίς ἡμέρες πού δέν τρῶμε λάδι, καί αὐγοτάραχο κατά τίς ἡμέρες πού ἀπέχουμε ἀπό ψάρια. Γιά τό πρῶτο μποροῦμε νά ἐπικαλεστοῦμε τό λόγο ὅτι οἱ ἐλιές τρώγονται ὡς καρπός, ἐνῶ ἡ ἀπαγόρευση τοῦ λαδιοῦ ἀφορᾶ στά φαγητά πού παρασκευάζονται μέ λάδι. Γιά τό δεύτερο ἡ δικαιολογία εἶναι λιγότερο εὔλογη, ἀφοῦ δέν ἰσχύει τό ἴδιο γιά τό γάλα ἤ τά αὐγά, ἀλλά καί αὐτά ἀπαγορεύονται κατά τίς νηστεῖες μας ὡς «καρπός… καί γεννήματα ὧν ἀπεχόμεθα» κατά τόν 56ο κανόνα τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Γνωρίζω πάντως εὐλαβεῖς χριστιανούς πού κατανοοῦν ὅτι πρόκειται γιά «οἰκονομία», καί κατά τίς ἡμέρες τῶν μεγάλων νηστειῶν, ὅπως καί τήν παραμονή πού θά κοινωνήσουν, ἀπέχουν καί ἀπό ἐλιές καί ἀπό αὐγοτάραχο.
Εἶναι ἀλήθεια πώς αὐτή τήν ἐρώτηση τήν ἀκοῦμε συχνά ἀπό καλοπροαίρετους πιστούς καί συχνότερα ἀπό μερικούς πού εἰρωνεύονται τίς νηστεῖες. Θά μποροῦσε καί στίς δύο περιπτώσεις νά ὑπογραμμιστεῖ ἡ ἐλαστικότητα καί τό φιλάνθρωπο τῶν σχετικῶν ἐθίμων καί τῶν κανόνων τῆς Ἐκκλησίας, πού δέν ἔχουν σκοπό νά ἐξοντώσουν τούς ἀνθρώπους, ἀλλά νά τούς βοηθήσουν νά ἀσκηθοῦν στήν ἐγκράτεια καί νά κυριαρχήσουν στά πάθη τους. Ἄν τούς σκανδαλίζουν οἱ τροφές αὐτές, μποροῦν νά ἀπέχουν ἀπό αὐτές χωρίς κατά τόν ἀπόστολο νά ἐξουθενώνουν τούς «ἐσθίοντας» ἤ νά «κρίνουν» (Ρω 14,3) τήν Ἐκκλησία γιά τήν φιλάνθρωπη τακτική της. Τό νά ἀναλάβει ἡ Ἐκκλησία ἀγώνα γιά τήν ἐκκαθάριση τῶν σχετικῶν μέ τή νηστεία ἐθίμων καί τῶν τροφῶν πού τρώγονται ἤ ὄχι σ᾿ αὐτήν, οὔτε τοῦ παρόντος εἶναι οὔτε μπορεῖ νά μείνει πάντοτε μέσα στά ὅρια τῆς σοβαρότητος. Ἐκεῖνο πού πρωτεύει εἶναι ὁ τονισμός τῆς ἀνάγκης τῆς νηστείας καί τῆς πνευματικῆς ὠφέλειας πού προέρχεται ἀπ᾿ αὐτή, καθώς καί ἡ προσπάθεια γιά τήν κατά τό δυνατόν συμμόρφωση τῶν πιστῶν στίς σχετικές ἐκκλησιαστικές διατάξεις, πού ἀρκετά ἔχουν ἀτονήσει στίς μέρες μας.

Πηγή: http://www.apolytrosis.gr/web/guest/ladi

3 Responses to Λάδι ὄχι, ἐλιές ναί· γιατί;

  1. Ο/Η ΜΑΝΟΣ ΚΑΝΙΤΑΚΗΣ λέει:

    ΣΑΣΑΡΑΚΑΛΩ ΕΠΕΙΔΗ ΤΑ ΕΧΟΥΜΕ ΜΠΛΕΞΕΙ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΕΤΕ ΜΟΥ ΣΕ ΠΟΙ ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΟΤΙ ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΙΝΩΝΗΣΟΥΜΕ ΠΡΟ ΤΗΣ Θ.ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΡΕΠΕΙ
    ΝΑ ΝΗΣΤΕΥΟΥΜΕ .Ο ΚΥΡΙΟΣ ΚΑΙ ΘΕΟ ΜΑΣ ΟΤΑΝ ΜΕΤΕΔΩΣΕ ΤΟ ΜΕΓΑ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΕΙΧΑΝ ΦΑΕΙ ΕΤΣΙ ΕΓΡΑΨΑΝ ΟΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΕΣ. ΑΥΤΟΣ Ο ΑΝΕΞΕΛΕΚΤΟΣ ΕΥΣΕΒΙΣΜΟΣ ΜΗΠΩΣ ΠΡΟΣΘΕΤΕΙ ΠΡΟΒΛΗΝΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΠΕΝΤΙΚΟΣΤΙΑΝΟΥΣ ΝΑ ΧΑΙΡΟΝΤΑΙ …ΠΑΡΑΚΛΗΣΙΣ ΑΝ ΜΠΟΡΕΙΤΑΙ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΤΕ ΣΤΕΙΛΤΕ ΜΟΥ Ε ΜΑΙΛ ……..ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ ΠΟΥ ΜΟΥ ΔΩΣΑΤΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ…….ΜΑΝΟΣ

  2. Ο/Η nisteia λέει:

    Αγαπητέ Μάνο Κανιτάκη, δες εδώ: https://nisteia.wordpress.com/spiritual/8eia-koinonia/

  3. Ο/Η Simon LA λέει:

    Πῶς δὲν εἶνε πουθενὰ γραμμένον, ὅτι ἀπαιτεῖται νηστεία πρὸ τῆς Θείας Μεταλήψεως; Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, ἀναφέρει κάποια πράγματα εἰς τὴν πρώτην ὑποσημείωσίν του, εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ΙΓ΄ Κανόνος τῆς ΣΤ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου.
    Ἀλλά, χρειαζόμεθα νὰ μᾶς τὸ εἰπῇ κάποιος, διὰ νὰ κάνωμε μίαν μικρὰν θυσίαν προκειμένου νὰ δεχθῶμε τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων ἐντὸς ἡμῶν;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s